Zmiana codziennych przyzwyczajeń zwykle zaczyna się od zauważenia rzeczy, które uprzednio wykonywało się niemal w sposób automatyczny. Sposób reagowania na stres, odkładanie obowiązków, unikanie skomplikowanych rozmów czy ciągłe porównywanie się z innymi mogą przez długi czas wydawać się łatwą częścią dnia. Dopiero obserwacja własnych zachowań umożliwia sprawdzić, które z nich w rzeczywistości służą określonym celom, a które utrudniają ich realizację.

Pytanie, jak przemienić swoje życie, nie musi zatem oznaczać nagłego przewrócenia codzienności do góry nogami. Na prawdę często chodzi raczej o rozpoznanie powtarzających się schematów i stopniowe modyfikowanie tych elementów, na które dana osoba ma realny wpływ. W praktyce znaczenie ma także określenie, czego właściwie oczekuje się od zmiany. Zupełnie inaczej wygląda praca nad lepszą organizacją czasu, przeciwnie nad relacjami, a jeszcze zupełnie inaczej nad sposobem reagowania w sytuacjach napięcia.

W tym kontekście często pojawia się pojęcie rozwój osobisty, które obejmuje sporo różnorakich działań i nie ma jednego, uniwersalnego przebiegu (więcej informacji: ebook o umyśle podświadomym). Dla jednej osoby będzie to nauka planowania i wyznaczania granic, dla innej zdobywanie nowych umiejętności albo praca nad sposobem komunikowania własnych potrzeb. Ważne jest rozróżnienie wśród konkretną zmianą zachowania a samym zdobywaniem wiedzy. Można poczytać sporo książek dotyczących organizacji, motywacji czy relacji, a jednocześnie nie zmodyfikować żadnego zwyczajnego nawyku. Z drugiej strony nawet niewielka modyfikacja rutyny może ujawnić kłopoty, których uprzednio nie było widać. Np zobowiązanie bardziej realistycznego planu dnia może pokazać, że trudność nie wynika z braku czasu, lecz z częstego przerywania pracy. W tak zaistniałych okolicznościach przydatne jest sprawdzanie efektów własnych decyzji zamiast zakładania z góry, że określona metoda będzie odpowiednia dla każdego.

W opisach pracy nad nawykami i sposobem myślenia można również spotkać określenie programowanie umysłu podświadomego. Jest ono używane w różnych kontekstach, w głównej mierze przy omawianiu automatycznych reakcji, przekonań oraz utrwalonych sposobów interpretowania zdarzeń. Warto jednakże zachować ostrożność wobec uproszczonego przedstawiania umysłu jako systemu, który można dowolnie „przeprogramować” za pomocą pojedynczych technik (polecam: ebook o afirmacji). Na zachowanie wpływa wiele czynników, takich jak wcześniejsze doświadczenia, aktualna sytuacja, emocje, środowisko oraz wyuczone schematy działania. Powtarzanie określonej czynności może sprzyjać utrwalaniu nawyku, niemniej jednak nie znaczy automatycznej zmiany wszystkich związanych z nim przekonań. W praktyce pomocne bywa dokładne określenie sytuacji, w których pojawia się określony schemat, oraz sprawdzenie, co zwykle następuje bezpośrednio przed nim i po nim. Taka obserwacja pozwala pracować nad konkretnym zachowaniem zamiast traktować konwersję jako abstrakcyjny proces.

Nie każda próba zmian własnego życia przebiega w sposób równy. Początkowa motywacja może być wysoka, a po kilku tygodniach pojawia się zmęczenie, brak czasu lub powrót do wcześniejszych przyzwyczajeń. Jest to również moment, w którym warto ocenić, czy przyjęte założenia były możliwe do utrzymania w zwykłych warunkach. Zbyt duża liczba przeróbek naraz na prawdę bardzo często utrudnia uwarunkowanie, co faktycznie przyniosło określony skutek. Z kolei bardzo nieznaczny zakres działania może nie dawać wystarczających informacji o tym, czy obrany kierunek ma sens. Dlatego obserwowanie własnych reakcji, zapisywanie powtarzających się trudności i korygowanie wcześniejszych wymagań może być częścią dłuższego procesu. Zmiana sposobu działania nie zawsze oznacza wyeliminowanie określonych zachowań. Niekiedy chodzi o nauczenie się rozpoznawania momentu, w którym pojawia się stary schemat, i świadome wybranie innej reakcji. Takie podejście daje możliwość patrzeć na konwersję bardziej praktycznie, bez wymagania natychmiastowych wyników i bez przypisywania jednej technice odpowiedzialności za cały proces.

Źródło: rozwój osobisty.